|
Gabay:
Ma Duqaynin reer Bari
------------------------------------------------------
Abbaraaha markay taariikhdu ahayd 1910 ayaa Daraawiishi laba
qalcadood ka dhistay ceelka. "Buraan" oo ah togga
Jiidali daantiisa koonfureed.Hase yeeshee taasi waxaa ka carooday
boqor Cismaan,oo markaas u talinayey Gobolka bari,iyo Garaad
maxamuud cali shire oo Daraawiish ka fallaagoobay,madaxna u
noqday Laas-qoray Ceelaayo iyo Inta raacsan!" Labada nin
oo madaxda ah baa ku heshiiyey in Daraawiish laga kiciyo ceelkaas"Buraan",waxyna
marmarsiinyo ka dhigteen inay nabaddooda Daraawiishtu halis
gelinayaan,dalkay fadhiyeenna daabkiisii qabsadeen.Boqorkii
wuxuu soo dumay col tiradiisu dhantahay aayadaha Quraanka cadadkooda.Maxamuud
cali shirena wuxuu soo dumay col aan intaa ka yarayn colka Boqorku
soo diray.Madalna waxaa noqotay "Buraan".Halkaasna
80 nin oo Daraawiisha oo Maxamuud Feyte madax u yahay baa lagu
qur jaray Markii warkii soo gaaray xaruntii Daraawiishta oo
ah Daarcad oo Taleex u dhow ayaa laba talo laysku qabtay. 1)In
lagu duulo Buraan ciidanka qabsaday si looga soo ceshado; 2)Iyo
in la weeraro Degmada Garaad Maxamuud Cali shire oo raacin
taal,
Taladaan dambe ayaa loo guuxay laguna guddonsaday. Daraawiish
oo lug iyo faras ah ayaa weerar ku ballaarisay degmada Maxamuud
cali shire.Ruuxilihii;iyo duunyo wixii degmadaasi lahaydna gacanta
bay ku dhigeen. Maxamuud cali Shire,ayaa fakaday isagoo ku jooga
faras la yiraahdo Jiire oo qaylo kula dhex dhacay colkii qabsaday
"Buraan" wuxuu ku yiri,"wax iga soo horeeyey
ma aragteen?" waxaa arki maysaan", Markaasaa colkaasu
laba talo isku qabtay; 1)In ciidanka Daraawiishta laga hortago
oo duunyada laga dhacsado. 2)Iyo in xarunta loo weydaarto inta
ciidanku ka maqan yahay oo la qabsado.Talada hore ayaa loo
guuxay,
laguna guddoonsaday. Iyagoo lug iyo faras ah ayay weerar qabax
ku siiyeen Daraawiish oo aan xoolihii weli gurya geyn,hase ahaatee
halkaasaa lagu jebiyey ciidankii isbahaystay, dagaalkaasna waxaa
loo yaqaan ama uu caan ku yahay (Habarhumbulle) waxaana laga
mariyey dhowr gabay oo uu ka mid yahay gabaygan soo socdaa Sayidku
wuxuu mariyey gabaygan waxuu yidhi:-
Nimanyahow dabuub gabay baryahan uma dadaalayne
Wax idaaray mooyee xalaa laygu soo dagaye
Aan dabiibto gabaygaygu waa dab iyo baaruude
Unkad dirigriglayn
baan ahiyo dirirta cawleede
Daad soo rogmaday baan ahoo dooxadii yimide
Aan durduro dabaal baan ku mari Doollo ii xidhane
Dayax iyo shamsaan
ahay haddaan lay dafirahayne
Gudcur dam ah habeen dumay cirkoon dacal ka nuuraynin
Ma danyado talaabada haddaan dawga marayaaye
Dugsi haddaan
la galin dhaxanta waa lagu duloobaaye
Dabaylihiyo fooraa la tegi daar waxaan galine
Deyrodhaafyadaan shidahayaa dogobyo waaweyne
Dubaax ma aha
xaajada midaan diirka ka cadayne
Diirsimo halkii aan ahayn waa siddii danafe
Waxa dunida qaarkeed ka dhacay dood aan ka idhaahdo
Daayimow Allahayoow
adaan dunida moogayne
Daandaansi ina-aadanaa loogu dawgalye
Deyn nimaan ka qabin buu nafluhu daba galaayaaye
Haddii nalagu
soo diray khalqiga Dir iyo Daroodba
Warsangali haddii uu dunjigii diricyo soo qaatay
Dashiishiyo Majeeteen haddii deexda laga keenay
Guutada lasoo
dumay haddii nalagu soo duushay
Wax lasoo dadaanshaba haddiin nala dul garriishay
Dildilaaca waaberi hadii nalagu sii daayey
Annagoon digniin
qabin haddii nala dreensiiyo
Digta weerar qoobkii hadday dininigtii yeedhay
Dooyada uluufta ah hadday Daalo kor u dhaaftay
Qaylada daluunta
ah haddii nala dareensiiyo
Degdeg inaan usoo rooro waa dawlad alabkeede
Ma dul keennay kuman duub cadoo wada Daraawiish ah
Dirki hadduu
kusoo galay xarbiga aniyo duulkaygu
Dayaaydii horeetaba baqay dabada taageene
Diigaanyo ciidan ah miyaan daafta kala raacay
Sidii aar daloombiyi
markaaan ugu dinaahyeeyey
Dullihii shareerraa markuu dibawga jiidhaayey
Daanyeerku meeshuusan marin dani ma jeexsiisay
Denbi ma leh
cadaawaha ninkii deli ka xooraaye
Darajuu Ilaahiis ka heli labada daroode
Dubku iima naxo nimay kufriga deris wadaagaane
Ferenjiga direyska
leh kuwii diirada u qaaday
Iyaguba dariiqada Alliyo diinta caasiye e
Waxay noo duleedsheenba waa doora-weynaha e
Dulmigaan banaanayn
kuwii doofil ugu hiishay
Haddaan daayo waa aniga oo daawadii furaye
Danabkii rasaaseed miyaan diillin kaga yeelay
Dareemada ka
badan meydka yaal didibta buureede
Dhiigoodu sida doogsin roob waysagii duxaye
Dugaagii hilbaha quudan jiray loo dayaafadiye
Nimanyahow af
laba daan leh baan muranka deyneyne
Daleelaha cidlaa lagama shubo hadal daleeleede
Ma duqaynay Reer Bari wuxuu doonayuu helaye
Aniguba dilkoodaan
ku helay libin daboolayde
Daa'irada Eebiyo markii deeqa nala siiyey
Ma dabaaldegiyo muufahaa duhur la gaadhsiiyey
Duca awliyaad
buu qabaa degaha Tuurwaaye
Waa niman gaalada deldala doog iyo abaare
Waa nimanka doofaarradii daariguu jaraye
Roobkiina waa
kaa u da'ay duraha jiilaale
Waa kaa dalkoodii ballidu wada duraabtaaye
Waataa arladii daahirtee diib kasoo kariye
Cawskii dumaayoobay
baa doog kasoo baxaye
Dalagyadiyo dooxooyinkii diisha iyo qaare
Dunqaarihiyo xamshkaa sidii diriq la moodaaye
Maalkii diraacdii
dhalaa doobke loo culane
Duunyada wxa laga maalayaa darartii caanoode
Rabbogii dawaa'iga sidaa deeqii noo ridaye
Afartaa dujaye
bal aan mid kale deelka ka higaadsho
Aan dabeebti eegana halkay damacday laabtaydu
Dacwad kalana waa Ina-Mashire hadal aan deeqsiiyey
Aday deyrshay
maantaan ahaa duri xigaalkaaye
Adigay dafiray sidii anoo duul shihseeye ahe
Waa taynu dersinaye adaa daawadii furaye
Doolaalo adigowgu
tegay gaalka duufka lehe
Adigaa dariiqada Alliyo diinta caasiyaye
Goortaan ku daayana adaa diiday nabadiiye
Wax dhaaxaan
dadaalkaa u maray celi cidhiidhyoone
Wax dhaaxaan dunqaaraha lahaa dib uga soo jooge
Maantaa dubihii kugu dhacaye duxi ha kaa raacdo
Waadiga dagaagaye
sidii dalow u meertayso
Ama deyrka xidho waa taqaan dabin Inshaalleeye
Ama doofil qabo caydhi waa diifta kugu taale
Ama quud dulleeddada
ka xaab dereg haddaad weydo
Ama daaliboo bari inuu kuu dawaro uunku
Ama duunyo raac noqon cidlaa kaaga sii darane
Ama doonyihiyo
saaxiliyo Cadan dillaaleyso
Ama dooy u dhoofoo u carar dal aan la gaadhaynin
Ama dirkiinii carshiga dogobbadda u raaro
Ama duurgal iyo
tuug iyo dagati uun dhawro
Ama dabada gaal baad tahaye dacay ha kaa saarto
Ama doora-weynoo baqdaye dirir us oo joogso
By: Ahmed H Aden <Shaxda Buuhoodle> (Shaxda.com)
|
